Τι είναι το κράμα βήτα τιτανίου: Ιδιότητες και εφαρμογές

Τα κράματα β (βήτα) τιτανίου είναι μια σημαντική κατηγορία κραμάτων τιτανίου των οποίων η μικροδομή σε υψηλή θερμοκρασία και συχνά σε θερμοκρασία δωματίου κυριαρχείται από την κυβική φάση β με επίκεντρο το σώμα (bcc). Έχουν σχεδιαστεί για να παρέχουν υψηλή αντοχή, καλή διαμορφωσιμότητα στην κατάσταση επεξεργασίας με διάλυμα και υψηλή σκληρυνσιμότητα κατά τη διάρκεια των επεξεργασιών γήρανσης. Αυτά τα χαρακτηριστικά καθιστούν τα κράματα βήτα τιτανίου σημαντικά υλικά στους τομείς της αεροδιαστημικής, της βιοϊατρικής, της χημικής και της μηχανικής υψηλής απόδοσης.

Βασικές αρχές των κραμάτων βήτα τιτανίου

Τα κράματα βήτα τιτανίου βασίζονται στη β φάση του τιτανίου, η οποία έχει κυβική κρυσταλλική δομή με κέντρο το σώμα. Το καθαρό τιτάνιο μετατρέπεται από εξαγωνική κλειστής συσκευασίας (hcp) α φάση σε bcc β φάση στους 882 °C περίπου (θερμοκρασία β-transus). Οι προσθήκες κραμάτων σταθεροποιούν τη μία ή και τις δύο από αυτές τις φάσεις, μετατοπίζοντας τη θερμοκρασία β-transus και αλλάζοντας την ισορροπία φάσεων σε θερμοκρασία δωματίου.

Τα β-σταθεροποιητικά στοιχεία όπως το βανάδιο, το μολυβδαίνιο, το νιόβιο, το ταντάλιο, το χρώμιο, ο σίδηρος και το μαγγάνιο επιτρέπουν τη συγκράτηση ή τη μετασταθεροποίηση της β φάσης κατά την ψύξη σε θερμοκρασία δωματίου. Ο συνδυασμός και η ποσότητα αυτών των στοιχείων καθορίζουν εάν το κράμα συμπεριφέρεται ως κράμα τιτανίου τύπου α, σχεδόν α, α-β ή β.

Ταξινόμηση κραμάτων βήτα τιτανίου

Στην πρακτική της μηχανικής, τα κράματα βήτα τιτανίου συνήθως υποκατηγοριοποιούνται ανάλογα με τη σταθερότητά τους και την απόκρισή τους στην θερμική επεξεργασία. Ενώ τα λεπτομερή όρια μπορεί να διαφέρουν ελαφρώς μεταξύ των πηγών, οι ακόλουθες κατηγορίες είναι ευρέως αναγνωρισμένες.

Μετασταθή κράματα τιτανίου βήτα

Τα μετασταθή κράματα βήτα τιτανίου περιέχουν επαρκή στοιχεία β-σταθεροποίησης για να διατηρήσουν τη φάση β κατά την απόσβεση από πάνω από τη β-μεταφορά, αλλά αυτή η φάση β είναι μετασταθής σε θερμοκρασία δωματίου. Η ελεγχόμενη γήρανση οδηγεί σε καθίζηση λεπτών α ή α-παρόμοιων φάσεων και σε σημαντική αύξηση της αντοχής.

Τα μετασταθερά κράματα β χρησιμοποιούνται συχνά σε δομικά στοιχεία αεροδιαστημικής λόγω της υψηλής αναλογίας αντοχής προς βάρος και της καλής σκληρυνσιμότητας σε παχιές διατομές. Συνηθισμένα παραδείγματα περιλαμβάνουν τα Ti‑10V‑2Fe‑3Al και Ti‑15V‑3Cr‑3Al‑3Sn.

Κράματα τιτανίου σχεδόν βήτα

Τα κράματα τιτανίου σχεδόν βήτα περιέχουν σημαντικό ποσοστό β-σταθεροποιητών, αλλά διατηρούν επίσης κάποια πρωτοταγή α φάση μετά την επεξεργασία σε διάλυμα. Η μικροδομή τους συνήθως περιλαμβάνει πρωτοταγή α, μετασχηματισμένη β και διατηρημένη β φάση. Αυτά τα κράματα είναι χρήσιμα όπου απαιτείται ισορροπία μεταξύ υψηλής αντοχής, αντοχής σε ερπυσμό και ανοχής σε ζημιές, όπως σε ορισμένα εξαρτήματα αεροκινητήρων.

Πλήρως κράματα τιτανίου Beta

Τα πλήρως βήτα κράματα τιτανίου είναι κράματα με υψηλή β-σταθεροποίηση, όπου η β-φάση είναι σταθερή σε θερμοκρασία δωματίου ακόμη και μετά από αργή ψύξη. Επιτρέπουν εκτεταμένη ψυχρή διαμόρφωση σε β-φάση και επακόλουθη γήρανση για την επίτευξη υψηλών επιπέδων αντοχής. Ορισμένα πλήρως βήτα κράματα χρησιμοποιούνται επίσης σε εφαρμογές ελατηρίων και συνδετήρων, ειδικά όταν επιθυμείται εξαιρετική ψυχρή κατεργασία και υψηλή αντοχή.

Τυπικές Συνθέσεις και Αντιπροσωπευτικά Κράματα

Τα κράματα βήτα τιτανίου περιέχουν τιτάνιο ως βασικό στοιχείο με προσεκτικά ισορροπημένες ποσότητες β-σταθεροποιητών και μερικές φορές δευτερευόντων α-σταθεροποιητών. Η επιλογή των στοιχείων κράματος επηρεάζει την πυκνότητα, το μέτρο ελαστικότητας, τη συμπεριφορά στη διάβρωση και τη βιοσυμβατότητα, καθώς και την αντοχή και τη σκληρυνσιμότητα.

Το αλουμίνιο είναι ένας κοινός α-σταθεροποιητής που χρησιμοποιείται για τη βελτίωση της συμπεριφοράς ενίσχυσης των ιζημάτων σε ορισμένα κράματα β. Στοιχεία όπως το νιόβιο, το ταντάλιο και το ζιρκόνιο είναι ιδιαίτερα σημαντικά στα βιοϊατρικά κράματα β τιτανίου λόγω της ευνοϊκής βιοσυμβατότητάς τους και της ικανότητάς τους να μειώνουν το μέτρο ελαστικότητας διατηρώντας παράλληλα την αντοχή στη διάβρωση.

Μετασχηματισμοί Μικροδομών και Φάσεων

Η απόδοση των κραμάτων βήτα τιτανίου καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τη μικροδομή τους, η οποία μπορεί να προσαρμοστεί μέσω θερμικής επεξεργασίας και θερμομηχανικής επεξεργασίας.

Βήτα Transus και Σταθερότητα Φάσης

Η θερμοκρασία β‑transus είναι η θερμοκρασία πάνω από την οποία η μικροδομή είναι πλήρως β. Στα κράματα τιτανίου β, αυτή η θερμοκρασία εξαρτάται από την περιεκτικότητα και τον τύπο των στοιχείων σταθεροποίησης β. Η υψηλή περιεκτικότητα σε σταθεροποιητές β μειώνει τη β‑transus, καθιστώντας τη φάση β σταθερή σε ένα ευρύτερο εύρος θερμοκρασιών. Η μικροδομή σε θερμοκρασία δωματίου μπορεί να περιλαμβάνει κατακρατημένο β, λεπτά ιζήματα α ή ένα μείγμα φάσεων ανάλογα με την πορεία ψύξης και την επακόλουθη γήρανση.

Κατάσταση επεξεργασμένης με διάλυμα (β)

Μετά από επεξεργασία σε διάλυμα πάνω ή κοντά στην β-μεταφορά ακολουθούμενη από απόσβεση, τα μετασταθή β κράματα γενικά εμφανίζουν μια μικροδομή που κυριαρχείται από β με κατασταλμένη καθίζηση α. Αυτή η συνθήκη προσφέρει καλή διαμορφωσιμότητα, σχετικά χαμηλό όριο διαρροής σε σύγκριση με την κατάσταση γήρανσης και ομοιόμορφες ιδιότητες σε παχιές τομές. Η παραμόρφωση σε αυτή την κατάσταση μπορεί να προωθήσει μετασχηματισμούς που προκαλούνται από τάση ή σχηματισμό φάσης ω, ανάλογα με τη σύνθεση και την επεξεργασία.

Κατάσταση γήρανσης και βροχόπτωση

Η γήρανση των κραμάτων βήτα τιτανίου, συνήθως στην περιοχή των περίπου 400-650 °C (ανάλογα με το κράμα), οδηγεί σε καθίζηση λεπτών α ή α-παρόμοιων φάσεων εντός της μήτρας β, μαζί με πιθανό σχηματισμό ή διάλυση μετασταθών φάσεων όπως η ω. Η ελεγχόμενη γήρανση προάγει την υψηλή αντοχή μέσω σκλήρυνσης με καθίζηση, ενώ η υπερβολική γήρανση μπορεί να χονδροποιήσει τα ιζήματα και να μειώσει την αντοχή, αλλά μπορεί να βελτιώσει την ανθεκτικότητα και την ολκιμότητα.

Μετασταθείς Φάσεις (ω και α″)

Ορισμένα κράματα τιτανίου β μπορούν να σχηματίσουν ενδιάμεσες μετασταθερές φάσεις κατά την απόσβεση και τη γήρανση:

• ω φάση: μια μετασταθής φάση που μπορεί να σχηματίσει μια λεπτή διασπορά στον πίνακα β, επηρεάζοντας τη σκλήρυνση και το μέτρο ελαστικότητας.
• α″ μαρτενσίτης: μια ορθορομβική φάση που μερικές φορές σχηματίζεται κατά την ταχεία ψύξη ορισμένων μετασταθών β κραμάτων· μπορεί να μετασχηματιστεί περαιτέρω κατά την επακόλουθη θερμική επεξεργασία.

Ο έλεγχος αυτών των μετασταθερών φάσεων είναι σημαντικός για την επίτευξη προβλέψιμων και αναπαραγώγιμων μηχανικών ιδιοτήτων.

Μηχανικές Ιδιότητες των Κραμάτων Βήτα Τιτανίου

Τα κράματα βήτα τιτανίου έχουν σχεδιαστεί για να επιτυγχάνουν υψηλή αντοχή, λογική ολκιμότητα και καλή απόδοση κόπωσης, παρέχοντας παράλληλα αντοχή στη διάβρωση παρόμοια με άλλα κράματα τιτανίου. Οι ιδιότητες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη σύνθεση του κράματος, τη μικροδομή και την κατάσταση θερμικής επεξεργασίας.

Το μέτρο ελαστικότητας πολλών κραμάτων τιτανίου β είναι χαμηλότερο από αυτό των συμβατικών κραμάτων α-β (όπως το Ti‑6Al‑4V), ειδικά σε ορισμένες βιοϊατρικές συνθέσεις. Αυτό το μειωμένο μέτρο ελαστικότητας παρέχει μια πιο κοντινή αντιστοιχία με αυτή του ανθρώπινου οστού, η οποία είναι ευεργετική για την κατανομή φορτίου και την ελαχιστοποίηση της θωράκισης από την τάση στα εμφυτεύματα.

Συμπεριφορά διάβρωσης και οξείδωσης

Τα κράματα βήτα τιτανίου διατηρούν γενικά την εξαιρετική αντοχή στη διάβρωση που χαρακτηρίζει το τιτάνιο λόγω του σταθερού και προσκολλημένου TiO2.₂ επιφανειακή μεμβράνη που σχηματίζεται αυθόρμητα σε οξειδωτικά περιβάλλοντα. Τα συγκεκριμένα στοιχεία κράματος μπορούν να επηρεάσουν τη συμπεριφορά διάβρωσης σε ορισμένα μέσα, αλλά σε πολλά υδατικά και φυσιολογικά περιβάλλοντα αυτά τα κράματα παρέχουν υψηλή αντοχή στη γενική διάβρωση και την εντοπισμένη προσβολή.

Τα βιοϊατρικά κράματα β που χρησιμοποιούν στοιχεία όπως Nb, Ta, Mo και Zr αποφεύγουν στοιχεία που σχετίζονται με πιθανά προβλήματα βιοσυμβατότητας και παρουσιάζουν καλή απόδοση σε προσομοιωμένα σωματικά υγρά. Σε πιο επιθετικά περιβάλλοντα χημικής επεξεργασίας, η επιλογή της σύνθεσης του κράματος και της κατάστασης της επιφάνειας είναι σημαντική για τη διατήρηση της επιθυμητής αντοχής στη διάβρωση.

Επεξεργασία και Κατασκευή

Οι οδοί επεξεργασίας για κράματα βήτα τιτανίου επιλέγονται για να αξιοποιηθεί η καλή διαμορφωσιμότητα της β φάσης στην κατάσταση επεξεργασίας διαλύματος και για να παραχθούν οι επιθυμητές μικροδομές μετά τη γήρανση. Οι μέθοδοι κατασκευής περιλαμβάνουν τη μεταλλουργία ράβδων, τη θερμομηχανική επεξεργασία και, όλο και περισσότερο, τις οδούς με βάση τη σκόνη και τα πρόσθετα.

Χύτευση και Παραγωγή Πλινθωμάτων

Τα κράματα βήτα τιτανίου παράγονται συνήθως με επανατήξη τόξου κενού ή με σχετικές τεχνικές τήξης για την ελαχιστοποίηση της μόλυνσης από οξυγόνο, άζωτο και υδρογόνο. Ο έλεγχος των επιπέδων των ενδιάμεσων στοιχείων είναι κρίσιμος για τη διασφάλιση της ολκιμότητας και της ανθεκτικότητας. Μεγάλες πλινθώσεις μπορούν στη συνέχεια να υποστούν επεξεργασία με σφυρηλάτηση, έλαση και άλλες μεθόδους θερμής κατεργασίας.

Σφυρηλάτηση και θερμή κατεργασία

Η σφυρηλάτηση κραμάτων τιτανίου β πραγματοποιείται συνήθως στα πεδία α-β ή β, ανάλογα με το κράμα και τη μικροδομή-στόχο. Η επεξεργασία στο πεδίο β παράγει πιο ομοιόμορφες μικροδομές β και μπορεί να ακολουθηθεί από ελεγχόμενη ψύξη και γήρανση. Η επεξεργασία στην περιοχή α-β μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία πρωτογενούς α σε κράματα εγγύς β, κάτι που μπορεί να είναι πλεονεκτικό για την απόδοση κόπωσης και ερπυσμού σε ορισμένες αεροδιαστημικές εφαρμογές.

Ψυχρή επεξεργασία και δυνατότητα διαμόρφωσης

Λόγω της δομής bcc β, τα κράματα βήτα τιτανίου που έχουν υποστεί επεξεργασία σε διάλυμα συχνά εμφανίζουν καλύτερη ψυχρή μορφοποίηση από πολλά κράματα α-β. Μπορούν να υποβληθούν σε ψυχρή έλαση, να συρθούν ή να διαμορφωθούν σε σύνθετα σχήματα πριν από τη γήρανση. Αυτό είναι πολύτιμο για την κατασκευή εξαρτημάτων όπως λεπτά φύλλα εξαρτημάτων, ελατήρια και περίπλοκες βιοϊατρικές συσκευές.

Διαδρομές θερμικής επεξεργασίας

Η θερμική επεξεργασία των κραμάτων βήτα τιτανίου είναι ένα κεντρικό εργαλείο για την προσαρμογή των ιδιοτήτων. Τυπικές μέθοδοι περιλαμβάνουν:

• Επεξεργασία διαλύματος στην περιοχή β ή α-β ακολουθούμενη από ταχεία απόσβεση για τη διατήρηση της μετασταθούς β.
• Γήρανση σε ενδιάμεσες θερμοκρασίες για την καθίζηση λεπτών α και την αύξηση της αντοχής.
• Προγράμματα γήρανσης διπλής ή πολλαπλών σταδίων για τη βελτίωση του μεγέθους και της κατανομής του ιζήματος.

Η βελτιστοποίηση της θερμοκρασίας του διαλύματος, του ρυθμού απόσβεσης και του χρονοδιαγράμματος γήρανσης είναι σε μεγάλο βαθμό ειδική για το κράμα και εξαρτάται από την ισορροπία-στόχο μεταξύ αντοχής, ολκιμότητας και σκληρότητας.

Εφαρμογές των κραμάτων βήτα τιτανίου

Τα κράματα βήτα τιτανίου επιλέγονται όταν ο συγκεκριμένος συνδυασμός αντοχής, βάρους, διαμορφωσιμότητας και αντοχής στη διάβρωση παρέχει ένα σαφές πλεονέκτημα απόδοσης. Χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς, με ιδιαίτερα σημαντικές τις αεροδιαστημικές και βιοϊατρικές εφαρμογές.

Αεροδιαστημικά δομικά στοιχεία

Τα μετασταθή κράματα β όπως τα Ti‑10V‑2Fe‑3Al και Ti‑15V‑3Cr‑3Al‑3Sn χρησιμοποιούνται σε συστήματα προσγείωσης αεροσκαφών, δομές πτερύγων, πλαίσια ατράκτου και άλλα μέρη με υψηλό φορτίο. Η υψηλή αντοχή τους, η καλή αντοχή σε θραύση και η ικανότητά τους να διαμορφώνονται στην κατάσταση που έχει υποστεί επεξεργασία με διάλυμα και στη συνέχεια να παλαιώνονται στην τελική γεωμετρία είναι βασικά πλεονεκτήματα. Τα κράματα εγγύς β χρησιμοποιούνται ευρέως σε δίσκους αεροκινητήρων, εξαρτήματα συμπιεστών και δομικά μέρη που αντιμετωπίζουν απαιτητικές συνθήκες φορτίου και θερμοκρασίας.

Συνδετήρες, ελατήρια και εξαρτήματα υψηλής αντοχής

Τα κράματα βήτα τιτανίου προσφέρουν υψηλή αντοχή και σχετικά χαμηλή πυκνότητα, καθιστώντας τα κατάλληλα για συνδετήρες αεροδιαστημικής, ελατήρια υψηλής απόδοσης και υλικό φέροντος υλικού. Μπορούν να προσφέρουν εξοικονόμηση βάρους σε σύγκριση με τον χάλυβα και καλύτερη αντοχή στη διάβρωση σε πολλά περιβάλλοντα.

Βιοϊατρικά Εμφυτεύματα

Τα βιοϊατρικά κράματα β τιτανίου, ειδικά αυτά που περιέχουν Nb, Ta, Zr και Mo, χρησιμοποιούνται σε ορθοπεδικά εμφυτεύματα, συσκευές στερέωσης σπονδυλικής στήλης και οδοντιατρικά εξαρτήματα. Το χαμηλότερο μέτρο ελαστικότητάς τους σε σύγκριση με το συμβατικό Ti‑6Al‑4V βοηθά στη μείωση της θωράκισης του οστού από την τάση. Συστήματα βιοσυμβατών κραμάτων με μειωμένη ή καθόλου περιεκτικότητα σε αλουμίνιο και βανάδιο προτιμώνται συχνά και η αντοχή τους στη διάβρωση στα σωματικά υγρά υποστηρίζει τη μακροχρόνια εμφύτευση.

Χημικός και Βιομηχανικός Εξοπλισμός

Σε χημικές διεργασίες, θαλάσσια και άλλα διαβρωτικά περιβάλλοντα, τα κράματα τιτανίου β μπορούν να χρησιμοποιηθούν όπου η αντοχή και η αντοχή τους στη διάβρωση επιτρέπουν λεπτότερες διατομές ή μεγαλύτερη διάρκεια ζωής από τα εναλλακτικά υλικά. Οι εφαρμογές περιλαμβάνουν ελατήρια, βαλβίδες και άλλα εξαρτήματα που εκτίθενται σε χλωρίδια, οξέα ή θαλασσινό νερό, όπου η παθητική μεμβράνη του τιτανίου παραμένει σταθερή.

Βασικές Σκέψεις και Πρακτικοί Περιορισμοί

Ενώ τα κράματα βήτα τιτανίου προσφέρουν σημαντικά πλεονεκτήματα, υπάρχουν πρακτικές σκέψεις και περιορισμοί κατά την επιλογή και τη χρήση τους σε μηχανολογικά σχέδια.

Κόστος και διαθεσιμότητα

Τα κράματα βήτα τιτανίου έχουν γενικά υψηλότερη περιεκτικότητα σε κράματα και ενδέχεται να απαιτούν αυστηρότερο έλεγχο της επεξεργασίας και της θερμικής επεξεργασίας σε σχέση με τα πιο συνηθισμένα κράματα α-β. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερο κόστος υλικών και επεξεργασίας. Η διαθεσιμότητα μπορεί επίσης να είναι πιο περιορισμένη για εξειδικευμένες συνθέσεις, ιδίως βιοϊατρικά κράματα με συγκεκριμένους περιορισμούς στοιχείων.

Έλεγχος θερμικής επεξεργασίας

Οι ιδιότητες των μετασταθών β-κραμάτων είναι πολύ ευαίσθητες στην θερμική επεξεργασία. Μικρές διακυμάνσεις στη θερμοκρασία του διαλύματος, στον ρυθμό ψύξης ή στον χρόνο και τη θερμοκρασία γήρανσης μπορούν να μεταβάλουν σημαντικά τη μικροδομή και τις μηχανικές ιδιότητες. Ο προσεκτικός έλεγχος της διαδικασίας και η διασφάλιση της ποιότητας είναι απαραίτητα για να διασφαλιστεί ότι τα εξαρτήματα πληρούν τις απαιτήσεις σχεδιασμού.

Ανταλλαγές ακινήτων

Η υψηλή αντοχή που επιτυγχάνεται μέσω λεπτών δομών ιζήματος μπορεί να συνοδεύεται από μειωμένη ολκιμότητα ή σκληρότητα εάν η μικροδομή δεν είναι σωστά ισορροπημένη. Οι σχεδιαστές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την απόδοση σε κόπωση, την αντοχή σε θραύση και τη συμπεριφορά σε διάβρωση λόγω τάσης, εκτός από τις στατικές μηχανικές ιδιότητες. Για βιοϊατρικές εφαρμογές, η επίτευξη χαμηλού μέτρου ελαστικότητας διατηρώντας παράλληλα επαρκή αντοχή και αντοχή στην κόπωση απαιτεί προσεκτική βελτιστοποίηση.

Σκέψεις για την ένωση και την κατασκευή

Η συγκόλληση και η σύνδεση κραμάτων β τιτανίου πρέπει να προσεγγίζεται με προσοχή στη θωράκιση, την εισροή θερμότητας και την θερμική επεξεργασία μετά τη συγκόλληση. Οι ακατάλληλες συνθήκες συγκόλλησης μπορούν να οδηγήσουν σε εύθραυστες μικροδομές, μόλυνση ή υπολειμματικές τάσεις. Σε πολλές εφαρμογές υψηλής αξιοπιστίας, χρησιμοποιούνται βιδωτές ή μηχανικά στερεωμένες συνδέσεις κατά προτίμηση έναντι των συγκολλημένων συνδέσεων ή εξειδικευμένες διαδικασίες συγκόλλησης είναι κατάλληλες για τον έλεγχο των μικροδομικών αλλαγών.

Οδηγίες επιλογής για μηχανική χρήση

Κατά την επιλογή ενός κράματος βήτα τιτανίου για μια συγκεκριμένη εφαρμογή, θα πρέπει να αξιολογηθούν διάφοροι παράγοντες:

• Απαιτούμενο επίπεδο αντοχής και πάχος διατομής.
• Περιβάλλον λειτουργίας, συμπεριλαμβανομένης της θερμοκρασίας και των διαβρωτικών μέσων.
• Ανάγκη για ψυχρή διαμόρφωση ή σύνθετα σχήματα πριν από τη γήρανση.
• Απαιτήσεις κόπωσης και αντοχής σε θραύση.
• Συμβατότητα με τις διαδικασίες σύνδεσης και κατασκευής.
• Απαιτήσεις βιοσυμβατότητας για ιατρικά εμφυτεύματα.
• Διαθεσιμότητα υλικών και περιορισμοί κόστους.

Συνδυάζοντας αυτές τις παραμέτρους με τη σύνθεση και το παράθυρο επεξεργασίας του κράματος, οι μηχανικοί μπορούν να εκμεταλλευτούν τα πλεονεκτήματα των κραμάτων βήτα τιτανίου διατηρώντας παράλληλα αξιόπιστη απόδοση κατά τη λειτουργία.

Συχνές ερωτήσεις σχετικά με τα κράματα τιτανίου Beta